على محمدى خراسانى

81

شرح رسائل (فارسى)

شرعيه ندارد در تمام امور توقيفيه قصّه همين است فى المثل دانستن معانى لغات هر قومى توقف دارد بر شنيدن از اهل همان لغت و يا مراجعه به معاجم لغت آنها و جاى مراجعه به عقل نيست و اگر كسى در چنين موردى به عقل متكى شود بايد در عقل او شك كرد و يا قطع به عدم پيدا كرد ! ! 2 - همچنان كه در معظم احكام شرعيه عقل كارآمد نيست همچنين در ملاكات و مناطات و فلسفهء احكام نيز عقل غالبا نمىتواند بواقع برسد و راه خطا مىپيمايد فلسفه احكام را نيز بايد از شارع گرفت آن مقدارى كه مىتوان فهميد اينست كه خداوند حكيم است و خداى حكيم كار بيهوده انجام نمىدهد و لذا قطعا تمام واجبات و مستحبات شرع داراى مصالح‌اند و تمام محرمات و مكروهات شرعى داراى مفاسدند و امّا بتفصيل نمىتوانيم بفهميم كه آن مصلحت و يا مفسدهء واقعيه چيست ؟ و اينجا از مواردى است كه روشن‌فكربازى و ادعاهاى كودكانه جا ندارد فى المثل از آقاى فلسفه‌باف مىپرسيم چرا در اسلام روزهء آخر ماه رمضان واجب ولى روزه اوّل ماه شوال حرام است ؟ نمىفهمد يا مثلا از آقاى روشنفكر مىپرسيم چرا اگر تمام خليج فارس مملو از آب هندوانه باشد ولى يك سر سوزن نجاست با يك زاويه آن ملاقات كند تمام اين آبهاى مضاف متنجس مىشوند ؟ جوابى ندارد آرى يك بعدى فكر كردن و عدم آشنائى عميق با اسلام موجب مىشود كه اين‌گونه قضاوتها پيش آيد و از رواياتى هم اين معنا استفاده مىشود كه در مناطات احكام به عقلتان خوشبين نباشيد كه اينجا كميت عقل مىلنگد فى المثل حديث مىگويد : ان دين اللّه لا يصاب بالعقول لا شىء ابعد عن دين اللّه عن عقول الرجال و يا حديث معروف ابان بن تغلب كه از فقهاء مكتب امام صادق است و امام